Poorters van een stad of dorp genoten bepaalde voorrechten die hen door de heer werden verleend. Voor Asse was dat de hertog van Brabant die al ca 1230 het dorp een vrijheidskeure verleende.[1] Als een strategisch gunstig gelegen plaats, aan de weg van Brussel naar Keulen, was Asse belangrijk voor de hertog van Brabant. Die vrijheidskeure had betrekking op een klein gebied, namelijk de onmiddellijke omgeving van de Sint-Martinuskerk. De vrijheden bevorderden de handel en het transitverkeer, maar opvallend Asse groeide nooit uit tot een stad wellicht omdat het geen goed verdedigbare versterkingen heeft gehad. Het werd dan ook meermaals in de as gelegd en zo bleef de Vrijheid beperkt tot de bewoonde kern.
De vrijheidskeure ging verloren in de brand van 1356 en werd vervangen in 1369 waarin de verheffing van Asse tot Vrijheid werd bevestigd[2]. Naast het marktrecht was een van de privileges van de Vrijheid dat de schepenen van Asse zelf driemaal per jaar de hoogte van boetes bij overtredingen mochten vastleggen. 2/3 ervan was bestemd voor de hertog als heer van Asse 1/3 was voor de Poort. Het charter legde voornamelijk de rechten en plichten van de poorters vast:
1. Wie poorter wou worden, moest poortgeld betalen en een eed afleggen voor de meier en schepenen[3].
2. Een poorter stond met zijn persoon en zijn goederen onder de bescherming van de Poort, dit is de gemeenschap van de poorters. Zo konden ze hun zaken onder elkaar regelen.
3. Een poorter kon alleen door poorters worden berecht.
4. Alleen een poorter kon tegen een andere poorter getuigen.
5. De poorters die kooplieden waren, hadden vrijstelling van tol tot Brussel.
6. De poorters waren vrijgesteld van beden en taxaties van de hertog. Alleen wanneer er losgeld voor de hertog moest worden betaald, wanneer hij tot ridder werd geslagen of een kind uithuwelijkte moesten ze een bijdrage betalen.
7. Poorters mochten niet op de pijnbank worden gelegd, tenzij in aanwezigheid van vier schepenen.
In 1484-1485 kreeg Asse een nieuwe vrijheidskeure. De opvallendste verandering was de toenemende invloed van de hertog via zijn meier en de schepenen. Het poortersrecht om een beroep te doen op de Vrijheid werd uitgebreid tot het hele Land van Asse en zelfs daarbuiten.
Poorters hadden belangrijke voordelen. Geen wonder dat wie het zich kon permitteren poorter wou worden. De attesten van poorterschap werden tot 1636 ingeschreven in de registers van akten en contracten en in de wettelijke akten van 1536-1794. Wij selecteerden de poorters van de Affligemse gemeenten met vermelding van de namen van de drossard of van diens vervanger (loco voor de drossaard) in wiens handen de eed werd afgelegd en van de aanwezige schepenen als de getuigen en aangevuld waar het mogelijk was met biografische gegevens van de poorter.
Land van Asse.
De Affligemse gemeenten Essene en Hekelgem behoorden tijdens het ancien régime tot het Land van Asse. Teralfene lag toen niet in Brabant maar in Vlaanderen. Die entiteit zou afkomstig zijn van de graven van de Ardennen en in het bezit zijn gekomen van de Brabantse hertogen. Ze bleef tot 1627 in het bezit van die hertogen en hun opvolgers, de hertogen van Bourgondië en de Habsburgers. In 1648 werd de heerlijkheid definitief overgedragen aan de familie de Cotereau en in 1667 tot markiezaat verheven[4].
Het Land van Asse omvatte het dorp Asse met de gehuchten Asbeek, Ter Heide, Krokegem, Koutertaverent en Walfergem en de buitenparochies Baardegem, Essene, Hekelgem, Mazenzele, Meldert en Mollem[5]. Aan het hoofd stond een meier die vanaf de 17de eeuw ook overmeier of drossaard werd genoemd. Hij trad op als vertegenwoordiger van de hertog van Brabant en had uitgebreide bevoegdheden. Hij beëdigde de zeven schepenen, de vorsters en de bedesetters. De daders van zware misdrijven waarop een lichamelijke straf stond, moest hij overdragen aan de amman van Brussel. Maar het vonnis, executie door ophanging, onthoofding of levend verbranden, of verminking door radbraken of brandmerken, moest hij zelf uitvoeren. De stoffelijke resten van de veroordeelden werden als afschrikking tentoongesteld, bijvoorbeeld op de Boekthoutberg te Hekelgem. Ook de lagere justitie, waarbij goederen werden behandeld in de laatbanken, zoals de laatbank van de abdij Affligem of het laathof van de H. Geestdis te Meldert, ontsnapten aan zijn gezag. De gedupeerden daarvan konden wel in beroep gaan bij de schepenbank van Asse die door de meier werd voorgezeten.
De meier was vooral als gerechtsofficier actief. Hij behandelde met de schepenen zaken met boeten en lichtere straffen. Ze zetelden in vierschaar in een zaal van het gasthuis van Asse. Voor de buitenparochies ging de helft van de boeten naar de hertog als heer van Asse de andere helft naar de heer tot Asse. Enkele meiers uit de 17de eeuw waren Christoffel Van Wijnantshoven, Gillis Van Langenhove, Lucas Van Langenhove en Arnold Adriani (tot 1633). Adriani was nadien griffier van 1633 tot 1656. Hij trad ook op als notaris. Bekende drossaards waren Charles Van der Slachmolen, Huberus Mortgat, Joannes Emanuel Loovens en Joannes Dominicus Gheude.
De eerste schepenbanken zouden ontstaan zijn in de tijd van Karel de Grote. Ze waren verbonden aan het hof van de vorst en beschikten over reële macht. De schepenen stonden hoog in aanzien. Aanvankelijk bestonden ze alleen in de steden, na 1200 ook op het platteland. De taken van de schepenbank waren uitgebreider dan die van de huidige burgemeester en schepenen. Het was een college van zeven leden, aanvankelijk aangesteld door de hertog, later door de heer. Ze werden gekozen uit de notabelen en waren min of meer de notarissen van hun tijd. Ze maakten contracten op, deden openbare verkopen, hypotheekacties van goederen, beheerden de financiën van de gemeenschap, zorgden voor de bescherming van weduwen en wezen en spraken recht in burgerlijke en criminele zaken. Vanaf de 17de eeuw werd voor een verkoop meestal een beroep gedaan op een notaris. De akte moest dan wel nog naar de schepenbank voor het zegel. De schepenbank had immers een eigen zegel en maakte met haar zegel het document officieel. De meier werd in de schepenbank bijgestaan door een ondermeier of vorster. Die werd aangeduid voor drie jaar. Voor zijn aanstelling moest hij een borgsom betalen. Het was zijn taak te helpen bij arrestaties, veroordeelden op te sluiten en te bewaken in de vrunte en de kettingen en de boeien te bewaren. Op dorpsniveau was de meier vertegenwoordigd door een dorpsofficier en een collecteur, ook rendant genoemd, die de belastingen inde die de bedezetters over alle belastingplichtigen hadden verdeeld. De officier moest de bevelen van de meier en de schepenen uitvoeren, toezicht houden op de jacht, op de bomen van de heer en op de bevolking.
De inschrijvingen in het register van de poorters bevatten de volgende essentiële elementen: de naam van de nieuwe poorter, de geboorteplaats als die elders was dan de woonplaats, de naam van de overmeier (later drossaard genoemd) in wiens handen de eed werd afgelegd en de namen van de aanwezige schepenen en die van de aanwezige poorters en de datum van de eedaflegging. Om herhalingen van bepaalde zinnen te vermijden hebben we in de onderstaande lijst afkortingen gebruikt:
E: staat voor ‘de eed afgelegd in handen van’.
G: de aanwezige schepen en de twee poorters.
.
Hierbij twee voorbeelden. De oudste teksten zijn heel beknopt, vanaf de 17de eeuw werden meestal standaardformuleringen gebruikt.
“Gielis Wambacq soone wijlen Machiels is poirter worden van Assche desen eenentwintichsten octobris anno vijffthien hondert vijffvenveertich coram Heerstraten, Roelants schepenen, Clockman rentmeester”.
“Wij schepenen van de edele ende hoogh geborene vrouwe, vrouwe Catharina Louise de Coutereau geboren marquiese des Landts van Assche douairière wijlen m’her Franciscus Philippus Taije marquis van Wemmel ettha. saluijt met kennisse der waerheijdt doen te weten eenen iegelijcken die dese tegenwoordige letteren sullen sien ofte hooren lesen dat op den dagh van heden datum van desen brief voor ons schepenen ende in de presentie van den heere Joannes Emanuel Loovens hooftdrossaert des Lants van Assche comen ende in propren persoone gecompareerd is Nicolaes Rollier gebortigh van Smeerrebbe ende innegesetene van Esschene Lande van Assche den welcken hem heeft gepresenteerd om te worden poorter der voors. Vrijheijt van Assche ende is bij ons gemaeckt ende geworden poirter der selve Vrijheijt Assche heeft tot dien eijnde gedaen den gewoonlijcken eed in handen van den voors. heere hooftdrossaert met alle behoorelijcke ende gewoonelijcke solemniteijten daertoe gerequireert ende heeft voorts gelooft te doene alle ‘t gene eenen getrouwen poirter van Assche schuldich ende behoord te doen in teecken der waerheijt soo hebben wij Joannes Baptista Van Grasdorf ende Petrus Jacobus Van Innis schepenen des Landts van Assche voors. desen brief door onsen secretaris en greffier laeten registreren ende expediëren ende tot meerdere validiteijt den gemeijnen segel van onsen schependomme dese presente letteren laeten aenhangen die gegeven ende gepasseerd waeren in het jaer ons Heere als men schreef duijsent seven hondert negenensestigh op den vierentwintighsten dagh der maendt van januari.”
1636-1794.
Het is opmerkelijk dat tijdens de 18de eeuw er veel poorter werden kort voor hun overlijden, om reden van erfenisrechten? Tevens ontbreken de jaren 1731 tot 1760.
De poorters van Essene.
21 oktober 1545.Gielis Wambacq, zoon van wijlen Machiels en Barbele Van Herbosch, E: niet vermeld, G: de schepenen Heerstraten en Roelants en rentmeester Clockman. Gielis Wambacq, gedoopt omstreeks 1525 in Essene is er overleden omstreeks 1617 ongeveer 92 jaar oud.
22 juli 1574. Machiel Wambacq, zoon van Gielis en Joanna Verleysen, E: meier Van Langenhove, G: de schepenen J. Bruijssegem en H. Stockt. Michiel werd gedoopt omstreeks 1555 in Essene en is er overleden vóór 1612, ten hoogste 57 jaar oud. Hij trouwde in Essene met Barbara De Wever Zij is gedoopt omstreeks 1556 in Essene.
Geëxtraheert vuijt het boven geruert boexken geschreven mette eijgen hand van de overleden greffier Middelborch ende berustende in de greffie van Assche is daermee bevonden concordentelijck quod attestor als jegenwordich greffier van Assche Adriani.
7 oktober 1637. Geeraert Linthout, E: niet vermeld, G: de schepenen Steven Van Mulders, Thomas De Plecker en Hendrick Van Der Slachmolen. Gerardus Linthout werd gedoopt omstreeks 1590 en is overleden op woensdag 20 augustus 1664 in Essene, ongeveer 74 jaar oud. Hij trouwde, ongeveer 34 jaar oud, op zondag 17 november 1624 in Essene met Catharina Camerman.
5 november 1641. Joos Maes, E: niet vermeld, G: de schepenen Joos Van Langenhove, Peeter Van Mulders, Jan Schoone Jans en Steven Van Den Velde. Judocus trouwde met Gudula Van Kersavont.
16 oktober 1647. Jan De Fran, geboren in het Land van Henegouwen en tegenwoordig woonachtig op Doment, E: sieur Charles Van Der Slachmolen, meier G: de schepenen Peeter Van Mulders en Jasper Robijns. Joannes De Fran (Fraeyne) trouwde op donderdag 26 november 1643 in Essene met Catharina Huych.
18 april 1679. Jacques Van Droogenbroeck, molenaar te Belle, geboren te Sint Martens Lennik, E: vorster en stadhouder Hendrick Van Innichoven voor de drossaard, G: de schepenen Jan Van Der Slachmolen, Jan t’Sas en Charles Van Langenhove.
24 januari 1769. Nicolaes Rollier, geboren te Smeerrebbe, E: hoofddrossaard Joannes Emanuel Loovens, G: de schepenen Joannes Baptista Van Grasdorf en Petrus Jacobus Van Innis. Nicolaes werd gedoopt op donderdag 23 juni 1718 in Smeerebbe-Vloerzegem. Hij is overleden op donderdag 17 april 1777 in Essene, 58 jaar oud. Hij trouwde, 22 jaar oud, op woensdag 11 januari 1741 in Pamel met Joanna Francisca Van der Elst, 20 jaar oud. Zij is gedoopt op dinsdag 8 oktober 1720 in Pamel en is overleden op zaterdag 28 mei 1785 in Essene, 64 jaar oud.
14 januari 1716. Jacobus Van Der Elst, zoon van Peeters en Barbara Eeckhout, geboren te Erembodegem, E: Carel Rogiers, officier loco voor de hoofddrossaard, G: de schepenen Gillis Van Mulders, Joos t’Sas en Jan Van Den Bossche
15 december 1774. Joannes Baptista Van Brempt, geboren te Liedekerke, E: schepen Petrus Van Den Bossche in absentie van de drossaard, G: Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil
21 januari 1777. Jan De Gijselaer, geboren te Wambeek, 45 jaar, E: niet vermeld, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche, Joannes Baptista De Nil en Joannes Franciscus Plas
21 januari 1777. Peeter De Man, 64 jaar, geboren te Edingen, E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche, Joannes Baptista De Nil en Joannes Franciscus Plas
7 november 1780. Adriaen Van De Voorde, 27 jaar, geboren te Moorsel, landbouwer, E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil.
De poorters van Hekelgem.
26 juni 1645.Geeraert Eeckhout, geboren te Teralfene, E: overmeier Charles Van Der Slachmolen, G: de schepenen Peeter Van Mulders, Jan t’Sas en Jasper Robijns. Gerardus Eeckhout, zoon van Gerardus en Anna Engels is gedoopt op zondag 20 mei 1601 in Teralfene en is er overleden op maandag 27 januari 1670, 68 jaar oud. Hij: trouwde, 22 jaar oud, op zondag 4 juni 1623 in Liedekerke met Anna Cortvrint. Hij hertrouwde, 65 jaar oud, op donderdag 26 augustus 1666 in Hekelgem met Judoca Cools.
4 februari 1668.Jan Verhoeven in opdracht van Jan Aelbrechts, geboren te Erembodegem, E: notaris meester Jan De Nil, G: de griffier van de drossaard, de schepen Jan Van Der Slachmolen en de poorters HendrickDen Bossche en Gillis Van Mulders.
18 januari 1676. Carel De Backer, E: Gillis Wijnants officier voor de drossaard, G: schepen Michiel Cornelis en de poorters Merten Robijns en Michiel De Bisschop.
9 augustus 1678. Peeter De Vos, geboren te Opwijk, E: Gillis Wijnants officier loco voor de drossaard, G: schepen Michiel Cornelis en de poorters Joos De Kegel en Adriaen Van Rampelbergh.
25 september 1679. Daniël Schoonjans uit de Vogelenzang, geboren in Vlaanderen, E: Gillis Wijnants officier loco voor de drossaard, G: schepen Michiel Cornelis en de poorters Michiel Wambacq en Peeter Cornelis.
2 juni 1681. Guillam Cortvrint, geboren te Teralfene, E: Gillis Wijnants officier loco voor de drossaard, G: de schepen Franchois Robijns en de poorters Carel Steppe en Peeter Van Den Broeck. Guilielmus, zoon van Nicolaus Cortvrint en Catharina Eeckhout.is gedoopt op dinsdag 1 oktober 1641 in Teralfene en is overleden op zondag 30 juli 1684 in Hekelgem, 42 jaar oud. Hij trouwde met Joanna Van Vaerenbergh, gedoopt op dinsdag 3 april 1657 in Denderleeuw en is overleden op donderdag 28 april 1695, 38 jaar oud.
25 januari 1682. Joos Eeman, E: Gillis Wijnants officier loco voor de drossaard, G: schepen Franchois Robijns en de poorters Michiel Cornelis en Joos Van Neerveldt.
14 december 1684. meester Adriaen Goddefroy , magister, chirurgijn, geboren te Aalst, E: Gillis Wijnants officier substituut van drossaard Charles Ignatius Crabeels, G: schepen Franchois Robijns en de poorters Gillis Breem, Michiel Cornelis en Peeter De Kegel. Adrianus Godefroy is gedoopt in Aalst. Hij is overleden op zaterdag 4 januari 1687 in Hekelgem. Adrianus trouwde op dinsdag 28 juli 1671 in Hekelgem met Petronella Pauwels.
11 maart 1686. Philips De Donder, geboren in de Vrijheid van Merchtem, E: Gillis Van Mulders, griffier en substituut van drossaard Charles Ignatius Crabeels, G: de schepenen Franchois Robijns en Michiel Van De Putte.
6 mei 1700.Judocus Godefroy, chirurgijn en barbier te Affligem, geboren te Aalst, E: Peeter De Vis, officier loco voor drossaard Mortgat, G: schepen ? en de poorters Andries De Boitselier en Michiel Clauwaert. Judocus Godefroy, zoon van Adrianus en Petronella Pauwels is gedoopt in Aalst.[6] Judocus trouwde op dinsdag 10 februari 1699 in Hekelgem met Maria Mertens, 25 jaar oud. Zij is gedoopt op woensdag 15 november 1673 in Hekelgem.
27 oktober 1701. Peeter De Roye, E: Peeter De Vis, officier loco voor drossaard Mortgat, G: schepen Andries De Boitselier en de poorters Gillis De Decker en Andries Ledegen.
16 januari 1703.Adriaen Ruijsinck
3 maart 1705. Peeter Lanson, geboren te Sint-Pieters bij Edingen, E: drossaard Hubertus Mortgat, G: de schepenen Andries De Boitselier en Joos Van Der Slachmolen. Petrus Lanson is gedoopt in Sint-Pieters-Kapelle. Hij is overleden op zaterdag 8 april 1719 in Hekelgem Petrus trouwde op donderdag 4 juni 1671 in Hekelgem met Catharina Van den Biesen, 23 jaar oud. Zij is gedoopt op donderdag 7 mei 1648 in Hekelgem en is er overleden op vrijdag 17 oktober 1681, 33 jaar oud.
Sint-Pieters-Kapelle (Frans: Saint-Pierre-Capelle) is een dorp in Belgische provincie Vlaams-Brabant en een deelgemeente van Pajottegem, gelegen in het Pajottenland. Sint-Pieters-Kapelle was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977.[7]
3 maart 1705. Peeter Van De Velde, geboren te Erembodegem.
3 maart 1705. Jan De Clerck, geboren te Kortrijk.
3 maart 1705. Cornelis Hutsebaut, geboren te -Erembodegem, Cornelis is overleden op donderdag 10 juni 1734 in Hekelgem. Hij trouwde op zondag 11 mei 1687 in Hekelgem met Joanna Van Niewenborgh, 21 jaar oud. Zij is gedoopt op dinsdag 1 december 1665 in Hekelgem en is er overleden op maandag 30 november 1739, 73 jaar.
12 maart 1705. Nicolaes Kieckens, geboren te Denderhoutem, E: Jan Van Neervelt, officier loco voor de drossaard, G: de schepenen Hendrick Van Ginderachter en Andries De Boitselier.
12 maart 1705. Jan Schelffhout.
12 maart 1705. Gillis Jacobs, geboren te Erembodegem.
15 december 1705.Jan Van De Velde, geboren te Erembodegem, E: de drossaard, G: schepen Andries De Boitselier.
28 december 1705. Adriaen Van Nieuwenhove, zoon van Gerardus en Anna De Bolster, geboren te Teralfene, E: Andries De Wandeleer, officier loco voor de drossaard, G: schepen Andries De Boitselier en de geboren poorters Jan en Aert De Vis. Adrianus.is gedoopt op zondag 1 mei 1667 in Teralfene en is overleden op dinsdag 18 mei 1745 in Hekelgem, 78 jaar oud. Hij trouwde, 37 jaar oud, op zondag 20 juli 1704 in Hekelgem met Petronella Droeshout, 21 jaar oud. Zij is gedoopt op maandag 1 maart 1683 in Hekelgem.en is er overleden op zaterdag 20 oktober 1742, 59 jaar oud.
17 maart 1706. Jan Blondeel, geboren te Erembodegem, E: drossaard Hubertus Mortgat, G: de schepenen Hendrick De Bailliu, Joos Van Der Slachmolen en Andries De Boitselier.
5 april 1706. Franciscus Dauwe, geboren te Lebbeke, 40 jaar, schoenmaker van de abdij, E: Jan Van Huijnegem, officier loco voor de drossaard, G: schepen Andries De Boitselier en de poorters Peeter Van Den Biesen en Gillis De Decker. Franciscus is gedoopt in Lebbeke en is. overleden op maandag 19 april 1706 in Hekelgem. Hij trouwde met Maria Uijtersprot, overleden op donderdag 21 december 1724 in Hekelgem. Zij trouwde later op donderdag 16 februari 1708 in Hekelgem met Adrianus Dierix, overleden in 1723.
9 december 1706. Adriaen Christiaens, geboren te Teralfene, E: de drossaard, G: de schepenen Andries De Boitselier en Joos Van Der Slachmolen.
17 november 1706. Pauwel De Vos, geboren te Moorsel, E: Jan Van Huijnegem, officier loco voor de drossaard, G: schepen Andries De Boitselier en de geboren poorters Jan De Vis en Peeter Verleijsen.
28 maart 1708. Jan Schoonjans, geboren in Edegem, E: Jan Van Huijnegem officier loco voor de drossaard, G: schepen Andries De Boitselier en de geboren poorters Jan Mattens en Peeter De Kegel.
24 februari 1711.Jan Baptist Roseleth, E: Jan Van Huijnegem officier loco voor de hoofddrossaard, G: schepen Peeter Clauwaert en de geboren poorters Jan Mattens en Peeter De Kegel, zoon van Gillis. Jan Baptist is begraven op zaterdag 14 juni 1738 in Hekelgem. Hij trouwde op maandag 13 april 1693 in Hekelgeem met Anna Goetvinck, een dochter van Peeter en Catharina Carnoy. Anna is begraven op woensdag 28 november 1742 te Hekelgem. Haar vader Peer had een gekende afspanning op Boekhout. Samen met haar man Jan Baptist Roselet nam ze de afspanning over die de naam ‘Het Burgoins Cruys’ kreeg.
17 september 1713. Franchois Goossens, geboren te Moorsel, E: Jan Huijnegem officier loco voor de hoofddrossaard, G: de schepenen Van Mulders, Van Den Bossche, Fasseel en Peeter Clauwaert.
28 augutus 1713. Guillam Cortvrint, geboren te Teralfene, E: Jan Van Huijnegem, G: Peeter Clauwaert en de poorters Jan Baptist Roselet en Peeter Van Den Driessche.
31 oktober 1713. Lieven Doens, geboren te Aalst, E: Jan Huijnegem officier loco voor de hoofddrossaard, G: de schepenen Van Mulders, Clauwaert, Van Den Bossche en t’Sas.
21 april 1716. Adriaen De Jonghe, geboren te Aalst, E: Joannes Van Mulders, griffier, loco voor de hoofddrossaard, G: de schepenen Gillis Van Mulders en Peeter Clauwaert.
14 mei 1720. Judocus Van Varenbergh, zoon van Jans en Anna Van Den Broeck, geboren te Erembodegem, E: Joannes Bloemen, vorster en stadhouder van hoofddrossaard Hubertus Mortgat, G: de schepenen Jan Lahoese, Guillam Verhasselt, Adriaen Van Linthout en Hendrick Lowies. Adrianus is overleden op woensdag 15 mei 1771 in Hekelgem. Hij trouwde met Maria Ruysinck, gedoopt op zondag 1 februari 1688 in Hekelgem en is er overleden op woensdag 21 augustus 1771, 83 jaar.
4 februari 1717. Hendrick Lannoye, geboren te Teralfene, E: Jan Van Huijnegem officier loco voor de hoofddrossaard, G: schepen Peeter Clauwaert en de geboren poorters Andries Ledegen en Peeter De Roye.
20 april 1721. Guill. De Valck, ziek te bed liggend, geboren te Merchtem, E:
Peeter Ledeghen officier loco voor hoofddrossaard Hubertus Mortgat, G: schepen Peeter Clauwaert en de geboren poorters Gillis Wambacq en (onleesbaar) De Vis.
21 juni 1717. is Cornelis Van Lierde, geboren te Zele, Jan Van Huijnegem officier loco voor de hoofddrossaard, G: schepen Peeter Clauwaert en de geboren poorters Peeter De Kegel en Jan Lowies. Cornelis, zoon van Jacobus en Judoca Dhooge is gedoopt op donderdag 24 februari 1689 in Zele. Hij is overleden op vrijdag 13 december 1765 in Hekelgem, 76 jaar. Cornelis trouwde, 25 jaar oud, op woensdag 14 november 1714 in Hekelgem met Anna Segers, 28 jaar oud. Bij het kerkelijk huwelijk waren de volgende getuigen aanwezig: Rev. Dom Thomas Vergylen en Joannes Meert, geboren voor 1690. Zij is een dochter van Andries Seghers en Jacquelina Robijns. Zij is gedoopt op woensdag 2 januari 1686 in Hekelgem. Bij de doop van ANNA waren de volgende getuigen aanwezig: Anna Robijns en Judoccus Pauwels (1688-1753). Anna is overleden, 56 jaar oud. Zij is begraven op dinsdag 19 juni 1742 te Hekelgem.
3 juni 1722. Michiel Van Der Schueren, geboren te Sint Jans Immelveerdegem in het Land van Aalst, E: Peeter Ledegen officier loco voor de hoofddrossaard, G: schepen Peeter Clauwaert en de geboren poorters Gillis De Kegel, Peeter Verleijsen en Jan Lowies. Michael is gedoopt op woensdag 5 december 1696 in Hemelveerdegem en is overleden op donderdag 15 december 1763 in Hekelgem, 67 jaar oud. Hij trouwde, 24 jaar oud, op dinsdag 17 december 1720 in Hekelgem met Petronella Clauwaert, 23 jaar oud. Zij is een dochter van Michaël en Anna Buggenhout. Zij is gedoopt op zondag 17 november 1697 in Hekelgem en is overleden op vrijdag 16 augustus 1765 in Molenbeek, 67 jaar oud.
Hemelveerdegem is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Lierde, het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977. Hemelveerdegem ligt in de Vlaamse Ardennen en grenst aan de Denderstreek. Lokaal spreekt men ook van Sint-Jans-Hemelveerdegem of Sint-Jans, naar de patroonheilige van de parochie.[8]
4 november 1722. Adriaen Dirick, geboren te Herdersem, E: Joannes Bloemen, vorster en stadhouder van hoofddrossaard Hubertus Mortgat, G: de schepenen Peeter Clauwaert en Adriaen Van Linthout. Adrianus is gedoopt in Herdersem, en is overleden op maandag 2 augustus 1723 in Hekelgem. Hij trouwde op donderdag 16 februari 1708 in Hekelgem met Maria Uijtersprot, overleden op donderdag 21 december 1724 in Hekelgem. Zij was de weduwe van Franciscus Dauwe, overleden in. 1706.
14 augustus 1724. Thomaes Gregor, geboren te Brussel, E: Peeter Ledegen officier loco voor de hoofddrossaard, G: de schepenen Hendrick Louies en Adriaen Van Linthout. Thomas is gedoopt in Brussel en is overleden op vrijdag 5 april 1743 in Hekelgem. Hij was een knecht in de abdij Affligem. Thomas trouwde op zondag 6 mei 1714 in Hekelgem met Jacoba Pauwels, 35 jaar oud. Zij is een dochter van Judocus en Judoca Van den Broeck. Zij is gedoopt op maandag 5 december 1678 in Hekelgem en is er overleden op zondag 9 augustus 1750, 71 jaar oud. Zij trouwde voorheen op woensdag 6 mei 1699 in Hekelgem met Joannes Mertens, geboren in 1669.
29 december 1725. Jan Seminck, zoon van Adriaen en Adriana Van De Maele, geboren te Erembodegem, E: Peeter Ledegen officier loco voor de hoofddrossaard, G: schepen Hendrick Louies en de poortes Hendrick Wambacq en Anthoon De Ruijsscher. Joannes is overleden op dinsdag 1 januari 1726 in Hekelgem. Hij trouwde op zondag 17 maart 1715 in Hekelgem met Maria De Keghel, 31 jaar oud. Zij is gedoopt op woensdag 28 april 1683 in Hekelgem.
28 februari 1726. Christaen t’Suijs, zoon van Nicolaes, geboren te Teralfene, E:
Peeter Ledeghen officier van Hekelgem loco voor de hoofddrossaard, G: de schepenen Hendrick Louies en Adriaen Van Linthout. Christianus Suys, zoon van Nicolaus en Paschasia Kamermans, is gedoopt op woensdag 16 januari 1658 in Teralfene en is overleden op donderdag 9 mei 1743 in Hekelgem, 85 jaar oud. Hij trouwde, 27 jaar oud, op donderdag 15 februari 1685 in Hekelgem met Catharina Carnoy overleden op woensdag 19 september 1736 in Hekelgem.
28 februari 1726. Guill. Van Den Broeck, zoon van Peeter, geboren te Lebbeke, Eed en getuigen zoals voorgaande.
28 februari 1726. Joos De Saedeleer, zoon van Joos geboren te (Ha)altert? Eed en getuigen zoals bij Christiaen Suys. Judocus is overleden op zondag 9 november 1732 in Hekelgem. Hij trouwde op donderdag 5 juni 1681 in Hekelgem met Elisabeth De Pevel, 25 jaar oud. Zij is gedoopt op zondag 12 december 1655 in Hekelgem en is er overleden op zaterdag 12 november 1707, 51 jaar oud.
28 februari 1726. Jan Baptista t’Sas, geboren te Cappellen ( Sint-Ulriks-Kapelle?). Eed en getuigen zoals voorgaande.
9 mei 1730. Joannes Baptista De Smet, zoon van Hendrick en Josina Cortvrint, geboren te Erembodegem, E: Arnoldus Van Stichel, vorster en stadhouder van hoofddrossaard Jacobus Josephus Jacops, G: de schepenen Hendrick Charles De Voghel en Peeter Verlijsen.
14 juni 1764. Jan Van Vaerenbergh, geboren te Teralfene, E: Arnoldus Van Stichel, vorster en stadhouder van hoofddrossaard Joannes Emanuel Loovens, G: de schepenen Judocus Seijens en Philippus Nulant.
14 juni 1764. Andries De Coninck, geboren te Erembodegem, E: en G: zoals voorgaande. Andreas De Coninck, gedoopt op zondag 3 mei 1711 in Erembodegem en is overleden op maandag 14 mei 1781 in Hekelgem, 70 jaar oud. Hij trouwde, 22 jaar oud, op woensdag 25 november 1733 in Hekelgeem met Anna Linsens. Zij is een dochter van Leonardus en Barbara Mattens, gedoopt op vrijdag 27 maart 1711 in Hekelgem en is er overleden op vrijdag 2 juli 1790, 79 jaar oud.
14 juni 1764. Hendrick Verdoodt geboren te Aalst, E en G zoals voorgaande. Henricus, gedoopt in Aalst en is overleden op zaterdag 20 juli 1765 in Hekelgem. Hij trouwde op zondag 15 april 1736 in Hekelgem met Jacoba Willems, 31 jaar oud. Zij is een dochter van Franciscus en Joanna De Smet. Zij is gedoopt op donderdag 26 februari 1705 in Hekelgem en is er overleden op maandag 5 december 1768, 63 jaar oud.
14 juni 1764. Jan De Boeck, geboren te Opwijk, E en G zoals voorgaande. Joannes, gedoopt in 1696 in Opwijk, is overleden op zondag 3 augustus 1783 in Hekelgem, 87 jaar oud. Hij trouwde, 40 jaar oud, op dinsdag 29 mei 1736 in Hekelgem met Catharina De Valck, overleden op vrijdag 11 april 1783 in Hekelgem.
.
10 november 1767. Francis De Gent, geboren te Erembodegem, E: de vorster, en G: de schepenen Joannes Joos en Joannes Baptista Van Grasdorf.
Franciscus, gedoopt op zaterdag 22 februari 1727 in Erembodegem is overleden na 1767, minstens 40 jaar oud. Hij trouwde, 25 jaar oud, op woensdag 22 maart 1752 in Hekelgem met Elisaabeth Dauwe, 25 jaar oud. Zij is een dochter van Henricus en Joanna Maria Van der Slaghmolen, gedoopt op dinsdag 18 maart 1727 in Hekelgem en is er overleden op zondag 22 november 1767, 40 jaar oud.
10 november 1767. Michiel Francis Crols, geboren te Steenokkerzeel, E: de vorster, G: zoals voorgaande.
Michael, gedoopt in Steenokkerzeel, overleden op zondag 1 december 1771 in Hekelgem. Michael was organist in de abdij Affligem tot zijn huwelijk. Nadien aangesteld als koster en schoolmeester te Hekelgem. Hij volgde zijn schoonvader Jan Baptist Resteau op. Hij was ook rentmeester van de goederen van de kerk alsook van de H. Geesttafel. Zie jaarboek Belledaal 2008. Hij trouwde op zaterdag 30 oktober 1762 in Hekelgem met Joanna Maria Resteau, 25 jaar oud. Bij het kerkelijk huwelijk van Joanna en Michael waren de volgende getuigen aanwezig: Judocus Van Nieuwenhove en Amandus Vertonghen. Zij is een dochter van Jan Baptist en van Joanna Catharina Van Nieuwenhove. Zij is gedoopt op vrijdag 16 augustus 1737 in Hekelgem en is er overleden op maandag 25 mei 1807, 69 jaar oud
10 november 1767. Martinus Joannes Brugman, geboren te Bornem, E en G zoals voorgaande
10 november 1767. Jan Baptist De Smedt, geboren te Erembodegem, E en G zoals voorgaande. Joannes Baptista, zoon van Judocus en Joanna Cornelia Van De Perre. Hij is gedoopt op vrijdag 1 februari 1732 in Erembodegem en is overleden op vrijdag 23 juni 1786 in Hekelgem, 54 jaar oud. Hij trouwde, 31 jaar oud, op dinsdag 10 januari 1764 in Hekelgem met Anna Catharina Resteau,20 jaar oud. Zij is een dochter van Jan Baptist en Joanna Catharina Van Nieuwenhove. Zij is gedoopt op zondag 25 augustus 1743 in Hekelgem en is er overleden op donderdag 14 juli 1808, 64 jaar oud.
10 november 1767. Andries Boterbergh, geboren te Erembodegem, E en G zoals voorgaande. Andreas gedoopt op donderdag 27 april 1702 in Erembodegem. Hij is overleden op donderdag 19 september 1782 in Hekelgem, 80 jaar oud. Hij trouwde, 29 jaar oud, op dinsdag 19 juni 1731 in Hekelgem met Anna Verhoeven, 28 jaar oud. Zij is gedoopt op donderdag 8 maart 1703 in Hekelgem en is er overleden op woensdag 14 april 1779, 76 jaar oud.
10 november 1767. Joannes Vertonghen, geboren te Malderen, E en G zoals voorgaande. Joannes, zoon van Andreas en Catharina Hermans is gedoopt op donderdag 6 januari 1729 in Malderen. Hij is overleden op vrijdag 28 oktober 1791 in Hekelgem, 62 jaar oud. Hij trouwde, 33 jaar oud, op zondag 16 mei 1762 in Hekelgem met Maria Theresia De Kegel, 27 jaar oud. Zij is een dochter van Petrus en Anna Van Nuffel. Zij is gedoopt op woensdag 26 mei 1734 in Hekelgem en is er overleden op zaterdag 9 juli 1796, 62 jaar oud
10 november 1767. Peeter Van Den Meerschen, geboren te Moorsel, E en G zoals voorgaande.
10 november 1767. Francis Van Den Bossche, geboren te Teralfene, E en G zoals voorgaande.
10 november 1767. Judocus Roggemans, geboren te Denderbelle, E en G zoals voorgaande. Judocus is gedoopt in 1705 in Denderbelle en overleden op vrijdag 18 december 1795 in Hekelgem, 90 jaar oud. Hij trouwde, 37 jaar oud, op woensdag 2 mei 1742 in Hekelgem met Theresia Dierix, 33 jaar oud. Zij is gedoopt op donderdag 8 november 1708 in Hekelgem en is er overleden op dinsdag 27 januari 1784, 75 jaar oud
10 november 1767. Philippus Moris, geboren te Lier, E en G zoals voorgaande.
Phillipus is gedoopt in Lier en is overleden op woensdag 2 februari 1785 in Hekelgem. Hij trouwde op dinsdag 17 september 1771 in Hekelgem met Maria Judoca Droeshout, 33 jaar oud. Zij is een dochter van Joannes en van Barbara Van Vaerenbergh, gedoopt op dinsdag 17 juni 1738 in Hekelgem en is er overleden op zondag 26 januari 1783, 44 jaar oud.
8 juni 1773. Servaes Moreels, geboren te Geraardsbergen, E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil. Servatius is gedoopt in Geraardsbergen en is overleden op woensdag 2 januari 1811 in Hekelgem. Hij trouwde op zondag 24 januari 1762 in Hekelgem met Maria Van den Wijngaert, 34 jaar oud. Zij is gedoopt op zondag 16 november 1727 in Hekelgem en is er overleden op donderdag 22 april 1802, 74 jaar oud.
8 juni 1773. Franciscus Van Nerom, geboren te Brussel, E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil.
8 juni 1773. Joannes Van Den Bogaerden, geboren te Petegem, E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil Joannes Van den Bogaerde is gedoopt in Petegem en is overleden op donderdag 19 oktober 1780 in Hekeelgem. Hij trouwde op dinsdag 16 april 1771 in Hekelgem met Isabella De Raedt. Zij is overleden op woensdag 31 mei 1809 in Hekelgem.
8 juni 1773. Peeter De Rijck, geboren te Erembodegem, E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil. Petrus was een zoon van Joannes en Judoca Verelst. Hij is gedoopt op dinsdag 11 januari 1718 in Erembodegem en is overleden op donderdag 24 maart 1791 in Hekelgem 73 jaar oud. Hij trouwde, 38 jaar oud, op dinsdag 27 april 1756 in Hekelgem met Maria Barbara Van de Perre, 30 jaar oud. Zij is een dochter van Joannes en Joanna Pieron Zij is gedoopt op woensdag 13 maart 1726 in Hekelgem en is er overleden op donderdag 24 mei 1804, 78 jaar oud.
8 juni 1773. Paschasius Vertongen, geboren te Malderen, E: de drossaard, G; de schepenen Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil. Paschasius is gedoopt op donderdag 26 juli 1736 in Malderen en is overleden op woensdag 24 februari 1802 in Hekelgem 65 jaar oud. Hij
(1) trouwde, 36 jaar oud, op dinsdag 24 november 1772 in Hekelgem met Petronella De Vis, 26 jaar oud. Zij is een dochter van Franciscus en Anna Maria De Cort. Zij is gedoopt op woensdag 13 juli 1746 in Hekelgem en is er overleden 20 april 1788, 41 jaar oud. (2) trouwde, 63 jaar oud, op dinsdag 22 oktober 1799 in Asse met Maria Anna Everaert, 33 jaar oud. Zij is geboren op woensdag 20 augustus 1766 in Sint-Katharina-Lombeek. Zij is overleden op vrijdag 19 april 1816 in Hekelgem, 49 jaar oud.
8 juni 1773. Henricus Franciscus Van Cottem, geboren te Sint-Gillis ‘cuijpe van Brussel’ E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil. Henricus gedoopt op zondag 16 april 1730 in Brussel Sint-Gillis en is overleden op woensdag 30 oktober 1776 in Hekelgem, 46 jaar oud. Hij trouwde, 41 jaar oud, op dinsdag 25 juni 1771 in Meldert met Jacoba De Vis, 32 jaar oud. Zij is gedoopt op zondag 21 juni 1739 in Meldert en is overleden op woensdag 13 november 1822 in Hekelgem, 83 jaar oud. Zij trouwde later op woensdag 4 juli 1781 in Hekelgeem met Petrus Tironµ (1756-1831).
8 juni 1773. Guillielmus Amelinx, geboren te Merchtem, E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil
8 juni 1773. Jacobus Meert, geboren te Erembodegem, E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche ende Joannes Baptista De Nil.
30 april 1776. Zacharias De Wever, geboren te Sint-Katharina-Lombeek, E: de drossaard, G: de schepenen Petrus Van Den Bossche en Joannes Baptista De Nil.
Zacharias De Wever is geboren op dinsdag 8 december 1739 in Sint-Katharina-Lombeek, zoon van Jan Baptist en Maria Van Leeuw. Zacharias is overleden op zaterdag 5 januari 1828 om 05:00 in Hekelgem, 88 jaar oud. Van het overlijden is aangifte gedaan op zondag 6 januari.
Zacharias (1) trouwde, 25 jaar oud, op zondag 11 augustus 1765 in Hekelgem met Anna Van de Perre, 31 jaar oud. Zij is een dochter van Franciscus en Judoca Vonck. Zij is gedoopt op zondag 28 maart 1734 in Hekelgem en is er overleden op zondag 4 januari 1795, 60 jaar oud. Zij was weduwe van Joannes Baptist De Smedt (1729-1762), met wie zij trouwde op woensdag 7 januari 1756 in Hekelgem. Zij was ook weduwe van Judocus De Bailliu (1727-1765), met wie zij trouwde op dinsdag 22 juni 1762 in Hekelgem. Anna woonde met haar ouders op het Zegershof.
(2) trouwde, 67 jaar oud, op zaterdag 7 februari 1807 in Hekelgem met Jacqueline Cécile Van de Velde, 29 jaar oud. Bij het burgerlijk huwelijk van Jacqueline en Zacharias waren de volgende getuigen aanwezig: Jean Baptiste Robberechts (geb. ±1765), François André (geb. ±1777), Benedictus De Mery (1779-1847) en Josephus De Doncker (1780-1831). Zij is gedoopt op woensdag 28 mei 1777 in Hekelgem en is er overleden op zondag 27 juni 1813, 36 jaar oud.
25 juni 1782. Peeter Bosteels, geboren te Moorsel, pachter, 57 jaar, E: de drossaard, G: Joannes Baptista De Nil, Jan Baptist Van Linthout, Josephus Van Lierde en Guillielmus Goossens. Peeter, zoon van Martinus en Anna Verhasselt is gedoopt op donderdag 16 augustus 1725 in Moorsel. en is overleden op zondag 7 maart 1790 in Hekelgem, 64 jaar oud. Hij trouwde, 22 jaar oud, op woensdag 15 november 1747 in Hekelgem met Jacoba Ringoet, 27 jaar oud. Zij is gedoopt op woensdag 1 mei 1720 in Denderbelle. Zij is overleden op maandag 28 mei 1798 in Hekelgem, 78 jaar oud.
19 augustus 1783. Gaspar Petrus T’Kint, zoon van Jan Baptist en Isabella Cleemput, geborten te Welle, pachter en bedesetter, 35 jaar, E: de drossaard, G: de schepenen Joannes Baptista De Nil en Petrus Judocus Van Roy.
Gaspar is gedoopt op zaterdag 6 januari 1748 in Welle en is overleden op donderdag 26 december 1816 in Hekelgem, 68 jaar oud. Hij trouwde, 26 jaar oud, op donderdag 30 juni 1774 in Hekelgem met Marie Elisabeth Schelkens, 35 jaar oud. Zij is een dochter van Guilielmus en Gertrudis Joanna Louis, gedoopt op woensdag 2 juli 1738 in Mollem. Marie is overleden op zondag 24 maart 1822 in Hekelgem, 83 jaar oud. Zij was weduwe van Joannes Franciscus Van der Schueren (1733-1774), met wie zij trouwde op zondag 30 juni 1765 in Mollem.
19 augustus 1783. Laurentius Van Roy, zoon van Joannes en van Joanna Van Langenhove, geboren te Moorsel, 35 jaar, E: de drossaard, G: de schepenen Joannes Baptista De Nil en Petrus Judocus Van Roy.
10 november 1789. Joannes Boterbergh in huwelijk met Petronella Timmermans, zoon van Franciscus en Joanna Van Nieuwenhove, geboren te Erembodegem, hopopkoper, omtrent 45 jaar, E: de drossaard, G: de schepenen Joannes Baptista De Nil, Petrus Judocus Van Roy, Joannes Van Den Driessche en Zacharias De Wever. Joannes is gedoopt op vrijdag 4 maart 1746 in Erembodegem. Hij is overleden op woensdag 24 april 1805 in Hekelgem, 59 jaar oud. Joannes trouwde, 23 jaar oud, op dinsdag 7 november 1769 in Erembodegem met Petronilla Temmerman, 33 jaar oud. Zij is gedoopt op vrijdag 3 augustus 1736 in Erembodegem en is er overleden op vrijdag 16 april 1813, 76 jaar oud.
27 september 1785. Guillam Van Cutshem, zoon van Nicolai en Petronella Van Santen, 64 jaar, geboren te Sint-Martens-Lennik, pachter, E: de drossaard, G: de schepenen Joannes Baptista De Nil en Petrus Judocus Van Roy. Guilielmus Franciscus gedoopt op woensdag 17 februari 1717 in Sint Martens-Lennik en overleden op vrijdag 16 december 1785 in Hekelgem, 68 jaar oud. Hij trouwde, 50 jaar oud, op donderdag 7 januari 1768 in Teralfene met Joanna Maria Van Nieuwenhove, 29 jaar oud, gedoopt op zaterdag 8 maart 1738 in Teralfene en is overleden op zondag 16 juni 1799 in Hekelgem, 61 jaar oud.
De poorters van Teralfene.
15 juni 1649. Michiel De Bisschop, geboren te Teralfene, G: de schepenen Joos Van Langenhove en Joos Van Ginderachter.
1 februari 1657. Joos De Bisschop, geboren te Teralfene, E: de griffier loco voor de meier, G: de schepenen Joos Van Ginderachter en Aert Robijns.
7 februari 1657. Jan De Meije, geboren te Teralfene, E: de griffier loco van de meier, G: de schepenen Joos Van Ginderachter en Aert Robijns.
8 februari 1661. Jan Eeckhout, geboren te Teralfene, E: Hendrick Van Innichoven, vorster in absentie van de meier, G: de schepen Joos Van Ginderachter en de poorters Peeter Van Den Bossche, Hendrick De Raedt en Michiel Cornelis.
12 maart 1709. Joos Gijsens, geboren te Teralfene, E: Van Huijnegem officier loco voor drossaard Hubertus Mortgat, G: de schepen Andries De Boitselier en de geboren poorters Melchior Cornelis en Adriaen De Leeuw.
[1] J. Verbesselt, Het Poortersrecht, Het Ontstaan en de Ontwikkeling van Asse, Geschied- en Oudheidkundig Genootschap van Vlaams-Brabant, (1966) 229-230
[2] R.A.Leuven, Schepenbanken van Asse, Code van de inventaris: 94.
[3] J. Verbesselt, o.c., 237-243.
[4] Meegedeeld door Jaak Ockeley, waarvoor dank.
[5] J. Ockeley, ‘De rechtspleging in het begin van de 17de eeuw in het Land van Asse’, Recht in geschiedenis, Davidsfonds,( Leuven 2006), 259–263.
[6] Zie Jaarboek Heemkundige kring Belledaal 1998, 5.
[7] https://nl.wikipedia.org/wiki/Sint-Pieters-Kapelle_(Vlaams-Brabant
[8] https://nl.wikipedia.org/wiki/Hemelveerdegem
[1] R. A.Leuven, Schepenbanken van Asse, Code van de inventaris: 94, nr. 4748.
IN DE SCHADUW VAN AFFLIGEM 