Stellen dat de staat inkomsten nodig heeft en graag weet wat er zoal opbrengst oplevert, is een open deur intrappen. Daarom organiseerde gelijk welke overheid op regelmatige basis tellingen van de inwoners, van de huizen en ook zoals met dit dénombrement van de bewerkte gronden, weiden, bossen en vijvers en wat het jaarlijks rendement kon zijn. Zo’n telling leverde een schat aan informatie op om de belastingen daarop te kunnen instellen. De telling van 1686 geeft voor het Land van Asse een beeld van de verdeling van de gronden in akkers, weiden, bossen en vijvers en de opbrengst ervan en ook van het aantal molens en brouwerijen per gemeente.
Dénombrement général de la province de Brabant en 1686[1]. Quartier de Bruxelles, tome 2.
Gebruikte afkortingen: b= bunder, d= dagwand, r= roede, 1 r = 20 voet; g = gulden, st = stuivers, o = oorden; 25-11-2 = 25 gulden 11 stuivers en 2 oorden.
De meierij van Asse.
De Vrijheid van Asse heeft een grootte van 2123 b 2 d 8 r en bestaat uit:
– 1306 b akkers met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g 5 st per b, totaal 19916 – 10 – 0.
– 656 b weiden met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 14 g 10 st, totaal 9512 – 0 – 0.
– 161 b 2 d 8 r bossen met een jaarlijkse opbrengst volgens declaratie en ‘rijp’ onderzoek van 12 g, totaal 1938 – 4 – 3/4.
– De universele tienden brengen jaarlijks volgens rijp onderzoek 2545 – 0 – 0 op.
– Er zijn drie watermolens en twee windmolens waarvan de gezamenlijke jaarlijkse opbrengst 740 – 0 – 0 bedraagt.
– Asse heeft een ‘gasthuis’ voor arme zieken.
– De pastorie is getaxeerd op 12 – 0 – 0 aan huur per jaar.
– Er is geen huis van de heer.
– Er zijn 7 brouwerijen, 17 herbergen en 18 huizen van neringdoeners die samen na onderzoek zijn getaxeerd op 664 – 0 – 0.
– Asse telt 169 woningen van kossaarden die samen voor de huur getaxeerd zijn op 676 – 0 – 0.
Totaal = 36 003 – 14 – 3/4.
Baardegem.
Baerdegem heeft een oppervlakte van 473 b bestaande uit:
– 220 b akkers met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g per b, totaal 3300 – 0 – 0.
– 103 b weiden met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g per b, totaal 1545 – 0 – 0.
I- 150 b bossen met een jaarlijkse opbrengst volgens declaratie en ‘rijp’ onderzoek van 5 g per b, totaal 750 – 0 – 0.
– De universele tienden brengen jaarlijks volgens rijp onderzoek 686 – 0 – 0 op.
Er zijn 2 windmolens die jaarlijks na rijp onderzoek en rechtvaardige taxatie 240 – 0 – 0 opbrengen.
De woning van de pastoor is getaxeerd op 12 g per jaar.
Er is geen huis van de heer.
Baardegem heeft 2 brouwerijen end 2 herbergen die na onderzoek samen getaxeerd werden op een jaarlijkse opbrengst van 36 – 0 – 0.
Er zijn 20 woningen van kossaarden die samen 80 – 0 – 0 opbrengen..
Totaal = 6649 – 0 – 0.
Mollem – Bollebeek.
Mollem- Bollebeek heeft een oppervlakte van 472 b bestaande uit:
– 409 b akkers met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g 5 st per b, totaal 6237 – 5 – 0.
– 50 b weiden met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g 5 st per b, totaal 762 – 10 – 0.
– 12 b bossen met een jaarlijkse opbrengst volgens declaratie en ‘rijp’ onderzoek van 12 g per b, totaal 144 – 0 – 0.
– 1 vijver van 1 b getaxeerd op 10 – 0 – 0.
– De universele tienden brengen jaarlijks volgens rijp onderzoek 600 – 0 – 0 op.
– Er zijn 2 watermolens beide per jaar 200 – 0 – 0 opbrengen.
– Er is geen pastorie.
– De pastorie werd getaxeerd op 12 – 0 – 0.-)
– Er zijn 2 brouwerijen en 5 herbergen, 5 winkels die getaxeerd op een jaarlijkse opbrengst van 70 – 0 – 0.
– Er zijn 36 woningen van kossaarden die à 4 g samen 144 – 0 – 0 opbrengen.
Totaal = 8179 – 15 – 0.
Mazenzele.
Mazenzele heeft een oppervlakte van 171 b waarvan:
– 90 b akkers met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g per b, totaal 1350 – 0 – 0.
– 22 b weiden met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g per b, totaal 330 – 0 – 0.
– 59 b bossen met een jaarlijkse opbrengst volgens declaratie en rijp onderzoek van 12 g per b, totaal 708 – 0 – 0.
De universele tienden renderen jaarlijks 240 – 0 – 0.
Mazenzele bezit een windmolen met een rendement van 150 – 0 – 0.
De pastorie is getaxeerd op 12 – 0 – 0.
De heer heeft er geen woning.
– is een brouwerij en 3 herbergen, geen winkelier die getaxeerd zijn op 49 – 0 – 0.
– Mazenzele telt 34 woningen van kossaarden die à rato van 4 g jaarlijks 136 – 0 – 0 opbrengen..
Hekelgem.
Hekelgem is 556 b groot waarvan:
– 129 b akkers met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g p b, totaal 1935 – 0 – 0.
– 25 b bossen met een jaarlijkse opbrengst volgens declaratie en rijp onderzoek van 10 g per b, totaal 250 – 0 – 0.
— geamortiseerde goederen waaronder begrepen 148 b weiden die getaxeerd zijn op 15 g per jaar, totaal 2220 – 0 – 0.
– 14 b leengoederen die getaxeerd zijn op 15 g per b, totaal 210 – 0 – 0.
– 6 b vijvers die na rijp onderzoek en taxatie per b een jaarlijks rendement geven van 15 g, totaal 90 – 0 – 0.
– 191 b cijnsgoederen waaronder enkele weiden die na taxatie een jaarlijks rendement geven van 4 g, totaal 100 – 0 – 0.
– De universele tienden brengen na rijp onderzoek en taxatie jaarlijks 900 – 0 – 0 op.
– Hekelgem heeft een windmolen die jaarlijks 240 – 0 – 0 rendeert.
De pastorie werd geschat op 12 – 0 – 0.
Het klooster van Affligem, groot 28 b, werd getaxeerd op een jaarlijks rendement van 270 – 0 – 0.
– De heer heeft hier geen huis.
– Het corpus van het klooster van Affligem is getaxeerd op 60 – 0 – 0.
– 2 brouwerijen en 10 herbergen en winkels samen getaxeerd op 84 – 0 – 0.
– 76 huizen van kossaards zijn getaxeerd op 4 g, totaal 304 – 0 – 0.
Meldert.
Meldert is 583 b groot waarvan:
– 306 b akkers met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g 10 st per b, totaal 4743 – 0 – 0.
– 75 b weiden met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 15 g 10 st per b, totaal 1162 – 0 – 0.
– De tienden, daarin begrepen de vrije tienden van Affligem, renderen jaarlijks 725 – 0 – 0.
– Een watermolen rendeert jaarlijks 200 – 0 – 0.
– De woning van de pastoor werd getaxeerd op 12 – 0 – 0.
– De heer heefter geen huis.
– Meldert heeft 3 brouwerijen met herbergen, 4 aparte herbergen, 2 winkeliers die getaxeerd zijn op 100 – 0 – 0.
– Er zijn 66 kossaardhuizen samen getaxeerd op 264 g.
Totaal = 9630 – 0 – 0.
Essene.
Essene is 547 b groot waarvan: .
– 449 b akkers met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 14 g 10 st per b, totaal 6510 – 10 – 0.
– 30 b weiden met een jaarlijkse opbrengst volgens de pachten van 16 g per b, totaal 480 – 0 – 0.
– 24 b bossen met een jaarlijkse opbrengst volgens declaratie en rijp onderzoek van 10 g per b, totaal 240 – 0 – 0.
– 20 b vijvers die na rijp onderzoek en taxatie per b een jaarlijks rendement geven van 14 g, totaal 280 – 0 – 0.
– 24 b gemeenschappelijk bezit die na rijp onderzoek en taxatie per b een jaarlijks rendement geven van 16 g, totaal 384 – 0 – 0.
– De tienden brengen na rijp onderzoek en taxatie jaarlijks 860 – 0 – 0 g op.
– Essene heeft 2 watermolens met een rendement van 565 – 0 – 0.
– De woning van de pastoor werd getaxeerd op – 12 – 0 – 0.
– De heer heeft er geen woning.
– Essene heeft 4 brouwerijen, 2 herbergen, 6 winkeliers en 8 neringdoeners die uit het cohier getaxeerd zijn op 160 – 0 – 0.
– Er 55 kossaardwoningen die getaxeerd zijn uit het cohier à 4 g elk, totaal 220 – 0 – 0.
Totaal = 9711 – 10 – 0.
[1] RA Vorst, Inventaris van het archief van het Officie-Fiscaal van Brabant. Delen, toegang A 193 nr. 319.
IN DE SCHADUW VAN AFFLIGEM 